Fikstür ve aparat için hangi plastik levha?

Ölçen düzenin ölçüsü

Bir fikstür çoğu zaman tek bir parça için değil, binlerce parça için yapılır. Üzerine konan her parça onun ölçüsüne göre kabul ya da ret alır. Bu yüzden fikstür malzemesindeki küçük bir oynama, tek başına fark edilmeyecek kadar küçük olsa bile, bütün bir partinin sonucunu değiştirebilir.

Fikstür ve aparat, bir parçayı tutan, konumlayan ya da ölçen yardımcı düzendir. Metal yerine plastik seçilmesinin nedenleri çoğu zaman şunlardır: parçanın yüzeyini çizmemek, hafiflik ve kolay işlenme. Ama plastik fikstürün de bir sınavı vardır: ölçüsünü korumalıdır. Ölçü referansı olan bir kontrol fikstürü nem ya da sıcaklıkla oynarsa, ölçtüğü her parçayı yanlış ölçer. Fikstürün tasarımı ve işlenmesi bu yazının konusu değil.

Fikstürde üç ölçüt

1. Ölçü kararlılığı: Nem ve sıcaklık değiştiğinde ölçünün değişmemesi. Föyde su emilimi ve ısıl genleşme katsayısına bakılır.
2. Rijitlik: Parçanın ağırlığı ya da sıkma kuvveti altında esnememesi. Föyde elastisite modülüne bakılır.
3. Parçayı koruyan yüzey: Fikstür, tuttuğu parçadan yumuşak olmalı ki yüzeyi çizmesin. Mühendislik plastikleri metal parçalardan yumuşaktır; aralarındaki sertlik farkı Shore D değerinde görülür.

Dört adayın föy değerleri

Değerler üretici föylerinden alınmıştır; belirli bir partinin ölçümü değil, kılavuz değerdir.

Kaynaklar: POM-C için Röchling ve Ensinger; PET için Röchling ve Ensinger (su emilimi Aydınlar föyü, bilgi amaçlı); PA 6 G için Röchling ve STAUB; PE 500 için SIMONA ve Röchling.

POM-C ve PET: kontrol fikstürünün iki adayı

İkisi de rijittir ve az nem çeker; ölçü referansı olan fikstür için ilk bakılan malzemelerdir.

PET daha rijittir ve ısıl genleşmesi POM-C'nin yaklaşık yarısıdır. Basit bir örnek: 400 mm'lik bir fikstür tabanı 10 °C ısındığında, föy katsayısıyla POM-C yaklaşık 0,44 mm, PET yaklaşık 0,24 mm uzar. Ölçüm odası sıcaklığı sabit değilse ya da fikstür sıcak parçayla temas ediyorsa PET öne çıkar.

POM-C daha toktur; düşmeye, çarpmaya ve sıkma kuvvetinin yarattığı yerel gerilmeye daha iyi dayanır. Siyah ve beyaz renkte stoklanır; daha geniş kalınlık aralığı vardır. Sıcaklığı sabit bir ortamda, darbe alabilecek bir aparatta POM-C öne çıkar.

İki malzeme arasındaki genel karar POM-C mi PET mi yazısında. Isıl genleşme hesabının yöntemi plastiklerde ısıl genleşme yazısında.

PA 6 G: kalın taban, kuru ortam

PA 6 G kuru hâlde dört adayın en rijitidir ve kalın levha olarak stoklanır (10–300 mm). Büyük ve kalın bir aparat tabanı için bu bir avantajdır. Ama nem çeker: 23 °C / %50 bağıl nemde dengede %2,2–2,8 su alır ve nem aldıkça ölçüsü büyür, modülü düşer. Ölçü referansı olan bir kontrol fikstüründe bu risktir. PA 6 G daha çok, nemi kontrollü bir ortamda çalışan, hassasiyeti orta düzeyde tutma ve taşıma aparatlarında düşünülür. Nemin etkisini su emmeyen plastik yazısında ayrıca ele aldık.

PE 500: parçayı korumak öndeyse

PE 500 yumuşaktır (Shore D 65) ve neredeyse hiç nem almaz. Hassas yüzeyli, kolay çizilen parçaları tutan, taşıyan ya da ayıran aparatta parçayı korumak için düşünülür. Ama rijitliği düşük, ısıl genleşmesi yüksektir; ölçü referansı olarak kullanılmaz.

PE 500'ün bir pratik avantajı daha vardır: stoğumuzda yedi renkte bulunur (siyah, beyaz, mavi, kırmızı, sarı, kahverengi, turuncu). Farklı ürünler için hazırlanan aparat takımlarını renkle ayırmak isteyen atölyeler için bu bir seçenektir.

Ne zaman hangisi

Bu tablo kılavuzdur; parçanızı deneme ve tasarım doğrulamasıyla kesinleştirin. Dört malzemeyi yan yana koymak için karşılaştırma aracını kullanabilirsiniz.

Fikstür için levha nasıl istenir

Fikstür ve aparat taban plakalarını levhadan en ve boyda keseriz. Parça işlemiyoruz; frezeleme, delme, cep ve kanal işlemi yapmıyoruz. Plakayı işleyecekseniz işleme payını kalınlığa ve ebada ekleyin.

Örnek satır: PET levha, 25 mm, 300 × 400 mm, 2 adet. Kalınlık aralıkları plastik levha sayfasında, kesim kuralları ölçüye kesim sayfasında. Değer tabloları POM-C, PET, PA 6 G ve PE 500 sayfalarında. Ölçünüzü POM-C için teklif formuna yazabilirsiniz; teklif yanıtı 1 iş günüdür.

Kaynaklar

• Röchling POM-C teknik veri föyü, 2025; Ensinger POM-C ürün sayfası.
• Röchling PET teknik veri föyü, 2026; Ensinger PET ürün sayfası.
• Röchling PA 6 G föyü; STAUB AG döküm poliamid föyü (şartlanmış değerler).
• SIMONA PE föyü (PE 500); Röchling PE 500 föyü (su emilimi, genleşme).
• Aydınlar Makina Metal PET teknik föyü (su emilimi; bilgi amaçlı); stok bilgisi Aydınlar Makina Metal.