Antistatik, iletken, yalıtkan: plastikte yüzey direnci nasıl okunur?

Statik elektriğin işaretleri

Statik elektrik sorunu çoğu zaman küçük işaretlerle kendini gösterir: yüzeye yapışan toz, akışı takılan granül, dokununca hissedilen bir çarpma. Bu işaretler görüldüğünde akla gelen ilk kelime "antistatik" olur; ama siparişte işe yarayan kelime değil, föydeki sayıdır. Sayının nasıl yazıldığını bilmek, iki föyü yan yana koyduğunuzda doğru karşılaştırma yapmanızı sağlar.

Bu yazı değerin nasıl okunacağını anlatır. PE 1000 ile PE 1000 AST arasındaki seçim ayrı bir sorudur; onu PE 1000 ile PE 1000 AST farkı yazısında yanıtladık.

Yüzey direnci ne ölçer

Yüzey direnci, akımın malzemenin yüzeyi boyunca ilerlemesine karşı gösterilen dirençtir; birimi ohm (Ω). Ölçüm, yüzeye yerleştirilen elektrotlar arasında yapılır ve föylerde DIN IEC 60093 ya da onun yerini alan DIN EN 62631-3-2 gibi bir yöntemle verilir.

İki değer sık karışır:

• Yüzey direnci (Ω): yüzey boyunca direnç. Statik yükün yüzeyde birikip birikmediğini anlatır.
• Hacimsel direnç (Ω·cm): malzemenin içinden geçen akıma direnç. Yalıtım parçasında daha çok bu değer sorulur.

İkisi farklı birimdedir ve birbirine çevrilmez. Föyde hangisinin yazdığına bakın.

Ohm değerleri üslü sayılarla yazılır. 10¹⁴ Ω, 10¹¹ Ω'dan bin kat büyüktür. Bu yüzden "10⁹–10¹¹" aralığı ile "10¹⁴ ve üzeri" arasındaki fark küçük bir fark değildir; malzemenin davranışını değiştirir.

Stoğumuzdaki malzemelerin yüzey direnci

Tablo iki gruba ayrılır. Üstteki malzemeler yalıtkandır: yüzeyde oluşan statik yükü uzun süre tutabilirler. En alttaki PE 1000 AST bu değerin belirgin biçimde altındadır ve üretici tarafından antistatik olarak tanımlanır.

Dolgulu PTFE: dolgu direnci değiştirir

PTFE ailesinde dolgu yüzey direncini çok değiştirir. Aydınlar teknik föyündeki değerler (bilgi amaçlı):

Cam elyaf yalıtımı büyük ölçüde korur; bronz ve karbon direnci düşürür. Karbon dolgu malzemeyi kısmen iletken yapar. Bu yüzden elektrik yalıtımı gereken parçada saf ya da cam elyaf dolgulu PTFE seçilir, karbon dolgulu tür seçilmez. Ayrıntı karbon dolgulu PTFE sayfasında ve PTFE sayfasında.

Antistatik, iletken, yalıtkan: etiketler

Bu üç kelime föylerde ve kataloglarda sık geçer, ama sınırları tek bir yerde tanımlanmaz. Farklı standartlar ve sektörler farklı ohm aralıkları kullanır. Bu yüzden:

• "Antistatik" etiketine değil, sayıya bakın. İki farklı üreticinin "antistatik" ürünü farklı aralıklarda olabilir.
• Ölçüm normunu karşılaştırın. Aynı malzeme farklı elektrot düzeneği ve iklimde farklı sonuç verebilir.
• İstenen değeri şartnameden okuyun. Tesisinizin ya da müşterinizin şartnamesi bir ohm aralığı veriyorsa, malzemeyi o aralıkla karşılaştırın.

Hangi işte hangi taraf

Yalıtkan taraf: elektrik yalıtım parçası, izolatör, terminal levhası. Burada yüksek direnç istenir; PTFE, PET, polietilen ve laminatlar bu tarafta durur. Yalıtım seçimini elektrik yalıtımı yazısında anlattık. Malzeme verisi PET sayfasında ve PE 1000 sayfasında.

Antistatik taraf: toz, granül ya da dökme malzemenin sürtünerek aktığı hatlar; silo ve bunker kaplama, burgulu taşıyıcı, yıldız dişli. Burada statik yükün birikmemesi istenir; PE 1000 AST bu iş için stoklanır. Uygulama için silo ve bunker astarı yazısına, malzeme verisi için PE 1000 AST sayfasına bakın.

Antistatik malzeme neyi çözmez

Malzemenin antistatik olması, statik yükün nereye gittiği sorusunu çözmez. Yük ancak bir yere boşalabiliyorsa birikmez; bu da tesisin tasarımına ve topraklamasına bağlıdır. Patlayıcı ortam gibi özel koşullarda malzemenin antistatik olması tek başına yeterli değildir. Bu yazı ve malzeme sayfalarımız patlayıcı ortam, elektrostatik koruma ya da başka bir güvenlik uygunluğu iddiası taşımaz; bu kararlar tasarımcının ve tesis sorumlusunun kararıdır.

Adayları yan yana karşılaştırma aracında okuyabilirsiniz.

Kesim ve teklif

PE 1000 AST stoğumuzda siyah levha olarak bulunur. Levhayı en ve boyda ebatlarız. Parça işlemiyoruz; ham malzemeyi ölçünüze kesip göndeririz. Ölçünüzü PE 1000 AST teklif formuna yazın; teklif yanıtı 1 iş günüdür.

Kaynaklar

• Röchling teknik veri föyleri: PE 1000 AST (2026), PE 1000 (eski baskı, ikincil kopya), PP-H, PA 6, PA 6 G, POM-C, PET.
• SIMONA PE teknik bilgi föyü ve technical Handbook: PE 100, PE 500, PVC.
• AKU Plastics saf PTFE föyü.
• Aydınlar teknik föyü: dolgulu PTFE yüzeysel direnç değerleri (bilgi amaçlı).